13 ο μήνας σήμερα και εγώ σιγομουρμουρίζω στίχους απο αγαπημένα τραγούδια, που κατοικούν μέσα μου εδώ και πολλά χρόνια.. 

Στη ζωή αυτή υπάρχουν πολλά αετόπουλα, με τη μεταφορική έννοια της λέξης, που η ψυχή τους κατοικεί ψηλά σε υπερήφανα βουνά. Και ενώ μέσα τους κρύβουν φαρμάκια, έξω τους συμπεριφέρονται σαν να μην άλλαξε τίποτα. Εγώ όμως γνωρίζω, πως αυτά τα αετόπουλα δεν είναι χαρούμενα.

Πετώντας απο Ιωάννινα προς Αθήνα τον Απρίλιο, σιγομουρμούριζα το τραγούδι Σε πότισα ροδόσταμο της παγωνιάς αητόπουλο, και το δαιδαλώδες μυαλό μου, όπως το αποκαλούσε ο δάσκαλός μου στη δημοσιογραφία, θυμήθηκε μια ιστορία από κάποιο σεμινάριο, που είχα παρακολουθήσει ίσως και πριν 25 χρόνια, ως εκπαιδευόμενη στην Ιδιωτική Ασφάλιση. Το σεμινάριο αυτό είχε σκοπό την αυτοβελτίωση και την παρακίνηση των πωλητών ασφαλειών ζωής και είχε τίτλο Η ιστορία του αετού. (Η έμπνευση ήταν μεγάλη, και όταν βγαίναμε απο την αίθουσα είμασταν κυριολεκτικά έτοιμοι να πετάξουμε). 

Σύμφωνα με αυτη την ιστορία, ο αετός πριν φτάσει σε μια κρίσιμη ηλικία, αποσύρεται σε ένα βουνό για όσο χρειαστεί και υποβάλει τον εαυτό του σε μια επίπονη διαδικασία, σπάζοντας μόνος του το παλιό του ράμφος, και αποβάλλοντας τα παλιά του φτερά και νύχια. Μέσα απο αυτή την επώδυνη διαδικασία, ο αετός επιστρέφει ανανεωμένος, για να πετάξει για πολλά ακόμη χρόνια. Η ιστορία δεν είναι βιολογικά αληθινή για τον αετό, αλλά είναι βαθιά συμβολική για τον άνθρωπο, απο την οποία μπορεί να εμπνευστεί και να παρακινηθεί, για να πετάξει τον παλιό του εαυτό. 

Ο αετός χρησιμοποιείται μεταφορικά για να δηλώσει έναν άνθρωπο, που βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο ζωής και χρειάζεται να πάρει αποφάσεις. Για να το πετύχει αυτό πρέπει να απομακρυνθεί απο το θόρυβο και τις εξωτερικές επιρροές, όπως ο αετός που απομονώνεται για να πετύχει την αναγέννηση του.  Μέσα στην ησυχία, ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει ξεκάθαρα όσες συνθήκες δεν τον εξυπηρετούν πλέον, μπορεί να αποφασίσει αμερόληπτος να εγκαταλείψει παλιές αντιλήψεις και συνήθειες, να υποβάλλει συνειδητά τον εαυτό του σε μια περίοδο αλλαγής, να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητές του και να επιστρέψει στη ζωή με νέα δύναμη. 

Ουσιαστικά η ιστορία αποδίδει την εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου για προσωπική ανανέωση. Εαν ο άνθρωπος θέλει να ζήσει και να προχωρήσει στη ζωή του, ό,τι είναι παλιό, ότι τον κάνει δέσμιο, ό,τι δεν του επιτρέπει να ζήσει όπως του αξίζει και επιθυμεί, τότε το αφήνει πίσω του, και πετάει μπροστά σαν αναγεννημένος αετός.  Αυτή η ιστορία, που την ακούγαμε ως εκπαιδευόμενοι συχνά, είχε ιδιαίτερη επικοινωνιακή ισχύ και λειτουργούσε παρακινητικά στην ψυχολογία μας.  

Όσο για το ζευγάρωμα του αετού, λέγεται πως οι αετοί διατηρούν τον ίδιο σύντροφο για πολλά χρόνια και τον αντικαθιστούν μόνο όταν εκείνος πεθάνει. Πριν την αναπαραγωγή κάνουν εντυπωσιακές εναέριες επιδείξεις, ανεβαίνουν σε μεγάλο ύψος, πετούν μαζί και πραγματοποιούν θεαματικές καταδύσεις. (αυτές οι κινήσεις εντυπωσιασμού στον έρωτα, συμβαίνουν και στους ανθρώπους). Ανάλογα το είδος το ζευγάρι μπορεί να συγκρατείται με τα νύχια κατά την πτήση και καθώς πέφτει προς το έδαφος, να περιστρέφεται. Η ίδια σύζευξη, μπορεί να πραγματοποιείται σε κάποια σταθερή θέση. Όταν ο αρσενικός και ο θηλυκός αετός ζευγαρώσουν, αρχίζουν να συνεργάζονται για την κατασκευή της φωλιάς ή τη συντήρηση της φωλιάς, την επώαση των αυγών και την ανατροφή των νεοσσών του. Λέγεται δε, πως σε αρκετά είδη αετών, το ζευγάρι έχει έναν ισχυρό δεσμό και για πολλά χρόνια επιστρέφει στην ίδια φωλιά.

Ορμώμενη απο την χθεσινή ημέρα, που πάντα θα κρατάω στην καρδιά μου με όμορφες αναμνήσεις, γιατί ήταν αλήθεια και εγώ αγαπώ την αλήθεια, είναι αδύνατο να μην σιγομουρμουρίζω τραγούδια..

Με πότισες φαρμάκι και ο μήνας έχει 13, της παγωνιάς αητόπουλο..

Υ.Γ. Στη Μυθολογία ο αετός ήταν σύμβολο του Παντοδύναμου Δία και εγώ σίγουρα θα πρέπει να ξαναγράψω για το θέμα. Δεν χωράνε όλα σε ένα άρθρο. 

© Αγγελική Γ. Πιτσόλη 

Γυναίκα, Αριστούχος Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών  

Επιστήμονας Επικοινωνίας, Ιδιωτικής Ασφάλισης και Πολιτισμού

13 Αυγούστου 2026 και αιώνια

Σε πότισα ροδόσταμο, με πότισες φαρμάκι σιγομουρμούριζα τον Απρίλιο, ως επιβάτης, στη μεσημεριανή  πτήση Ιωάννινα-Αθήνα Α3161. Όταν ακινητοποιήθηκε το όχημά μου από βλάβη, ξέμεινα σε μια περιοχή έξω από τα Ιωάννινα και έπρεπε να οργανώσω την επιστροφή μου, σε συνεργασία με την Οδική Βοήθεια. Παρακολουθώντας όμως τα γεγονότα του στόρι, αποφάσισα να πετάξω νωρίτερα απο την επιθυμητή ημερομηνία, για να μην αποτελώ εμπόδιο. Α.Π. #womanpower

Το σημαντικότερο είδος αετών αποτυπώνεται στη λατινική λέξη aquila, που προέρχεται απο τη λέξη aquilus, που σημαίνει σκοτεινόχρωμος ή σκουρόχρωμος. Λατινικά διδαχθήκαμε στο τελευταίο έτος του πτυχίου, γράφοντας εργασίες και περνώντας εξετάσεις, ως προϋπόθεση αποφοίτησης. Αναζητώντας πληροφορίες στο Βασικό Λεξικό της Λατινικής Γλώσσας εκδόσεων Gutenberg, έκανα και ένα refresh γνώσεων.. Α.Π. #womanpower 

Σύμφωνα με το αρχείο του Νίκου Γκάτσου (1911-1992), που βρήκε στέγη στη βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ, μετά τη δωρεά της συντρόφου του Αγαθής Δημητρούκα, ο ποιητής άσκησε βαθιά επιρροή στη μεταπολεμική γενιά των Ελλήνων ποιητών. Γράφοντας τόσο για την απώλεια όσο και για την ελπίδα, το μοναδικό μείγμα σουρεαλισμού, συμβολισμού και λαϊκού τραγουδιού του Γκάτσου, δημιούργησε έντονο θαυμασμό και εξασφάλισε τη θέση του δίπλα στους φίλους του, νομπελίστες Οδυσσέα Ελύτη και Γιώργο Σεφέρη, ως ένας από τους μεγάλους Έλληνες ποιητές του εικοστού αιώνα. Ο Γκάτσος συνεργάστηκε με Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρο Ξαρχάκο και Μάνο Χατζηδάκη και άλλους, μετατρέποντας τα ποιήματά του σε τραγούδια, που θα μείνουν για πάντα χαραγμένα στη μουσική ψυχή του ελληνικού έθνους. (Σίγουρα μια σύντομη παράγραφος/αναφορά στον σπουδαίο ποιητή είναι λίγο, και υπόσχομαι να γράψω περισσότερα About – The Gatsos Archive)

Ο Νίκος Γκάτσος έγραψε το Σε πότισα Ροδόσταμο περίπου το 1959/60 και το μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Συμπεριλαμβάνεται μαζί με άλλα υπέροχα τραγούδια, στο Άλμπουμ Αρχιπέλαγος, απο την εταιρεία Columbia, το 1976.  Η έκφραση της παγωνιάς αητόπουλο/της ερημιάς γεράκι, με την ποιητική άδεια, αναφέρεται σε έναν άνθρωπο που έχει γίνει απόμακρος και σκληρός. Ο αητός είναι ένα σύμβολο δύναμης αλλά η λέξη παγωνιά προσθέτει απόσταση και ψυχρότητα. Συνεπώς το αητόπουλο είναι ελεύθερο, περήφανο, δυνατό, αλλά απρόσιτο και ψυχρό. Μπορεί το αητόπουλο να είναι δυνατό αλλά είναι μόνο του..Σε αντίθεση με την ιστορία του αετού, που το πτηνό χρησιμοποιείται ως σύμβολο αυτοβελτίωσης, ο Γκάτσος χρησιμοποιεί τον αετό για να περιγράψει έναν άνθρωπο, που ενώ αγαπήθηκε, παρέμεινε απόμακρος. Εγώ σου έδωσα ροδόσταμο/αγάπη και εσύ μου έδωσες φαρμάκι/χωρισμό. 

Ποιος ξέρει, ίσως κάποια ημέρα ο αετός της ιστορίας μετά την αναγέννησή του, καθώς πετάει εκεί ψηλά, συναντήσει το άλλο του μισό, για να πετάξουν μαζι δυνατά και υπερήφανα, όπως αρμόζει σε δυο αητόπουλα ποιότητας. Ίσως, διότι η ζωή είναι απρόβλεπτη και κρύβει ανατροπές. 

Σε πότισα ροδόσταμο

Στον άλλο κόσμο που θα πας, κοίτα μη γίνεις σύννεφο, κι άστρο πικρό της χαραυγής, και σε γνωρίσει η μάνα σου, που καρτερεί στην πόρτα. Σε πότισα ροδόσταμο, με πότισες φαρμάκι, της παγωνιάς αητόπουλο, της ερημιάς γεράκι. Πάρε μια βέργα λυγαριά, μια ρίζα δεντρολίβανο, και γίνε φεγγαροδροσιά, να πέσεις τα μεσάνυχτα, στη διψασμένη αυλή σου. Σε πότισα ροδόσταμο, με πότισες φαρμάκι, της παγωνιάς αητόπουλο, της ερημιάς γεράκι.

Η πρώτη εκτέλεση του τραγουδιού ανήκει στη Μαίρη Λίντα γύρω στο 1960/61 και θυμήθηκα όταν επισκέφθηκα την παλιά φυλακή του Ωρωπού, και η ξεναγός μου υπέδειξε το κελί του Μίκη Θεοδωράκη και το σημείο στο μώλο, που εμφανίστηκε ο Μανώλης Χιώτης με τους συνεργάτες του το 1970 και ξεσήκωσε τις φυλακές με το μπουζούκι του και το τραγούδι Σε πότισα Ροδόσταμο. Διότι ο Μίκης συνέθετε και ο Μανώλης εκτελούσε. Το τραγούδι Ροδόσταμο έχει τραγουδήσει το 1962 και η Μελίνα Μερκούρη δίπλα στον Άντονυ Πέρκινς, στην ταινία του Ζυλ Ντασέν «Φαίδρα», βασισμένη στην τραγωδία του Ευριπίδη «Ιππόλυτος».  

Υ.Γ. Κάποτε κάποιος με ρώτησε πως γνωρίζω τόσα τραγούδια. Η μουσική είναι μέρος του πολιτισμού μου και μιας διαρκούς προσπάθειας απομάκρυνσης απο τη βία και ίασης της ψυχής μου.