Θα φύγω, μου είπε κάποιος μια ημέρα και εγώ που στο μυαλό μου ανακαλώ στίχους απο τραγούδια, σιγομουρμούρισα..
Φεύγω, γιατί εμένα δεν με αγάπησε κανείς..
Ποιος άνθρωπος θέλει να φύγει μακριά απο ένα υγιές περιβάλλον και μια υγιή αγάπη; Με τη λογική, η απάντηση είναι κανένας.
Μα, θέλει να φύγει. Συχνά φεύγει. Ναι, φεύγει συχνά, αλλά επιστρέφει, στο ίδιο σημείο.
Γιατί; Γιατί ούτε εκεί που πάει έχει αγάπη, αλλά ούτε εδώ που μένει έχει αγάπη. Γιατί; Γιατί εαν είχε αγάπη, αγάπη καθαρή, ντόμπρα, ελεύθερη, χαρούμενη, πιστή, υποστηρικτική, υπεύθυνη, παθιασμένη, δοτική και φροντιστική, τότε δεν θα έφευγε.. θα έμενε στο σημείο που συνάντησε την αγάπη και θα απολάμβανε, μέχρι τα κατάβαθα της ψυχής.
Μα δε βλέπει την αγάπη; Την βλέπει. Και τι κάνει; Τρομάζει λίγο. Γιατί; Γιατί αδυνατεί να πιστέψει ότι τελικά την βρήκε και φοβάται μήπως πληγωθεί ή μήπως πάει κάτι λάθος και την χάσει..
Μα δε βλέπει τη διαφορά; Την βλέπει. Και τι κάνει; Σκέφτεται να αφεθεί και να ζήσει όσα λέει το ένστικτο.
E, και γιατί δεν το κάνει; Γιατί ίσως σχεδιάζει να ελαχιστοποιήσει τις παράπλευρες απώλειες.
Και τώρα δηλαδή, που βρίσκεται; Στο ενδιάμεσο ταξίδι.
Εσύ που βρίσκεσαι; Εγώ εδώ, σταθερά, κοιτώ τον ήλιο μέσα στα μάτια.
Υ.Γ Ένα χαρακτηριστικό της βίας είναι η επιστροφή στο ίδιο σημείο. Αν ένας χαρακτήρας απο παιδική ηλικία, έχει υποστεί κάποιου είδους βία, ιδιαίτερα μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, τότε οικειοποιείται αυτή την συνθήκη. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο αυτό, μαθαίνει να ζει σε ένα κύκλο βίας, οικειοποιείται το κακοποιητικό περιβάλλον, αισθάνεται άνετα/γνώριμα και επιστρέφει σε αυτό. Ακόμα και εαν το παιδί αυτό, ως ενήλικας κατανοήσει/παραδεχτεί πως ήταν θύμα κακοποίησης μέσα στην οικογένειά του, και πως η κακοποίηση συνεχίζεται ακόμα και σήμερα μέσα στην οικογένεια, ή σε μια νέα συνθήκη της ζωής του με έναν/μια σύντροφο, τότε ακόμα και εαν προσπαθήσει να απομακρυνθεί και τα καταφέρει, έχει μεγάλες πιθανότητες να επιστρέφει σε αυτήν την ίδια συνθήκη, στο ίδιο σημείο.
Γιατί; Γιατί εκεί αισθάνεται άνετα Αυτό διδάχθηκε στην παιδική του ηλικία, και αυτό γνωρίζει. Κατανοεί το υγιές αλλά χρειάζεται συντονισμένη προσπάθεια, για να αντισταθεί και να μην επιστρέψει στο ίδιο σημείο. Χρειάζεται να παραδεχτεί ότι έχει υποστεί πολλαπλή βία, και να ζητήσει οπωσδήποτε συμβουλευτική απο έναν/μια αξιόπιστο/η ειδικό/η θεραπευτή/τρια. Κατά προτίμηση ψυχολόγο με υψηλή αξιόπιστη επιστημονική κατάρτιση. Δεν είναι όλοι επαγγελματίες.Χρειάζεται και ένας έλεγχος πριν επισκεφτείς ειδικό.
Επίσης χρειάζεται συχνή ενημέρωση, ώστε το θύμα να αναγνωρίζει τα σημάδια, που μαρτυρούν ότι ο άνθρωπος απέναντι, ανεξαρτήτως ιδιότητας ασκεί κακοποίηση (μπορεί να είναι οι γονείς σου, τα αδέλφια σου, τα παιδιά σου, ο/η σύντροφος, το αφεντικό σου, ένας/μια φίλος/η, ο γείτονας, ο ταξιτζής, ο/η δάσκαλος/α κτλ).
Υπάρχουν τα ορατά σημάδια, όπως η διαρκής υποτίμηση (στόχος το μυαλό, η ευφυΐα και οι ικανότητές σου, να σε κάνει να αισθανθείς ένα τίποτα/ανίκανος/η και να έχεις πάντοτε ανάγκη για τη σύμφωνη γνώμη αυτού/ης, ώστε να μην έχεις πρωτοβουλία, τελικά αυτός/η έχει την τελευταία κουβέντα), οι στερήσεις (σου στερεί αγάπη, φροντίδα, φαγητό, νερό/καθαριότητα για να σε εκπαιδεύσει πως έτσι είναι η ζωή-μίζερη, ώστε όταν βρεις το καλύτερο να το θεωρήσεις μη οικείο/ξένο, να έχεις ήδη πιστέψει ότι δεν το αξίζεις, ώστε να επιστρέφεις πάντοτε στη στρεβλή αρρωστημένη οικειότητα), οι απειλές (θα πεθάνω/αυτοκτονήσω χωρίς εσένα, χωρίς εμένα δεν θα τα καταφέρεις, είσαι ένα τίποτα χωρίς εμένα, θα σε καταστρέψω, δεν θα βρεις δουλειά πουθενά χωρίς εμένα, θα σε φορτώσω χρέη, δεν θα έχεις να φας, θα θάψω τη μάνα σου στο χώμα, θα σου πάρω τα παιδιά, δεν θα ξαναδείς τα αδέλφια σου, θα σε υπονομεύσω στη δουλειά σου.. κτλ), οι φωνές (σε ξεφτιλίζει, σου μουδιάζει το μυαλό και το σώμα, δημιουργεί κλίμα έντασης, αρέσκεται να σε βλέπει να κλαις και να είσαι ένα ψυχικό και σωματικό ράκος κτλ), τα ξεσπάσματα θυμού (επιθετικότητα και σταδιακή αυξητική επίθεση στην πνευματική ειρήνη και τη σωματική ακεραιότητα), η χειροδικία (ξύλο μέχρι να σιωπήσεις/να μην μιλάς/ να μην αντιδράς/ να μάθεις να φέρεσαι - μια φράση που λένε συχνά όσοι κακοποιούν κτλ.) και πολλά ακόμα.
Υπάρχουν και τα αόρατα σημάδια όπως ο χειρισμός/έλεγχος της ζωής σου, όπως και η επιλογή σπουδών ή καθόλου σπουδές ή διακοπή σπουδών (υποτιμάει/ακυρώνει την ιδέα/δύναμη της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης-και τι θα γίνει εαν μορφωθείς, το σύστημα είναι σάπιο, όλοι είναι ψεύτες/ κλέφτες/ανήθικοι, εργάτρια/ης θα μείνεις, δεν κάνεις εσύ για γράμματα, ή εαν αυτός/η έχει μορφωτικό επίπεδο υποτιμάει συστηματικά τις δικές σου γνώσεις, αυτός στέκεται ψηλά και εσύ σου υπενθυμίζει πως εσύ δεν έχεις αξία, ακόμα και εαν έχεις μορφωτικό επίπεδο κτλ), η επιλογή επαγγέλματος ή εμπόδια στην ανέλιξη/πρόοδο κτλ (εαν έχεις δικά σου χρήματα στην τσέπη, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες να απομακρυνθείς απο την κακοποίηση, συνεπώς πρέπει να σε πείσει να παραμείνεις άνεργη/ος ή με υποτυπώδη εργασία χαμηλά αμειβόμενη, ή βοηθός του/ης, όπως πωλήτρια στο κατάστημα ή δήθεν γραμματέας ή το παιδί για όλες τις δουλειές αρκεί να υπηρετείς το εγώ το θύτη κτλ ), η επιλογή συγκεκριμένων φίλων ή συγγενών (όσοι σε αγαπούν και σε στηρίζουν ηθικά και οικονομικά είναι εχθροί του/ης και απειλεί να τους καταστρέψει, πρέπει όσους/ες συναναστρέφεσαι να είναι όλοι κάτω απο τον έλεγχό του/ης κτλ.- καλύτερα να μην γνωρίζει τι κάνεις και τι σχεδιάζεις.. ), η παρακράτηση και ο έλεγχος χρημάτων (αυτός/η κατέχει το χρήμα, αυτός/η αποφασίζει την καθημερινότητα, το μέλλον, την επένδυση, σε φορτώσει χρέη που δεν επέλεξες, κακοδιαχείριση και σπατάλες ή υπερβολική τσιγκουνιά, για να φοβάσαι πως θα ζήσεις, και να παραμένεις στο ίδιο σημείο, να τον/ην έχεις ανάγκη- να έχει τον έλεγχό σου κτλ), ο ψυχολογικός εκβιασμός για θέματα υγείας, ή φανταστικά θέματα, που επινοεί συχνά ο κακοποιητής και πιέζει το θύμα να προσπαθεί να λύσει (στην καθημερινότητα υπάρχει συχνά μια αναστάτωση, όλο και κάποιο υποτιθέμενο πρόβλημα προκύπτει, που ο θύτης βάζει στο τρυπάκι το θύμα να το λύσει, ή του λέει πως δεν υπάρχει άλλος/η για να το λύσει, ή που ενώ είναι ευθύνη του θύτη να το λύσει, φορτώνει την ευθύνη επίλυσης στο θύμα, ώστε να μην έχει καθαρό μυαλό να σκέφτεται και να καταλάβει τι ακριβώς του συμβαίνει- βομβαρδίζει με πληροφορίες και γεγονότα το θύμα, διαστρεβλώνει την πραγματικότητα, καταστρατηγεί τα όρια της ελευθερίας, συκοφαντεί/ακυρώνει τους πάντες, κτλ. ώστε το θύμα να είναι πάντοτε σε σύγχυση και διαρκές άγχος και να μην έχει ποτέ καθαρό μυαλό. αυτές και άλλες είναι τακτικές χειραγώγησης κτλ ). Προσοχή ο κεντρικός στόχος του κακοποιητή είναι το μυαλό σου. Μην το επιτρέψεις.
Το πρώτο βήμα είναι να αποστασιοποιηθείς συναισθηματικά. Εαν αυτό το πετύχεις τότε κατάφερες, το πρώτο και πιο δύσκολο βήμα. Εαν αρχίσεις να παρατηρείς τις κινήσεις του/ης, χωρίς καμία συναισθηματική σύνδεση, σαν να είναι ένας ξένος/η, τότε θα δεις ξεκάθαρα ποιος/α είναι, πόσο κακό σου προξενεί καθημερινά και θα θυμηθείς ακριβώς όσα σου γράφω, απο αυτή εδώ τη στήλη..
Πες όχι. Φτιάξε ένα πλάνο απόδρασης. Κάνε σκοπό της ζωής σου την απελευθέρωση. Και μην ανακοινώσεις σε κανέναν το σχέδιο.
Η ζωή σου, ανήκει μόνο σε εσένα. Και σίγουρα αξίζεις.
© Αγγελική Γ. Πιτσόλη
Γυναίκα, Αριστούχος Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Επιστήμονας Επικοινωνίας, Ιδιωτικής Ασφάλισης και Πολιτισμού
Αιώνια Ημερομηνία
Αχ, χάρε εχθρέ μου, μάθε πως και εμένα κάποιος/α με αγάπησε..
Τώρα ο κόσμος και οι φωνές δεν με τρομάζουν..