Αρχές και ηθική σε διδάσκουν οι γονείς σου στην παιδική σου ηλικία. Το παιδί εκπαιδεύεται απο τα μοτίβα του περιβάλλοντος που μεγαλώνει. Μπορεί να μην ευλογήθηκα μέχρι σήμερα να γίνω μάνα, αλλά ευλογήθηκα πολύ,  να γίνω κόρη δυο υπέροχων ερωτευμένων ανθρώπων και το μοναχοπαίδι μιας αγαπημένης οικογένειας, που με περίμενε 12 χρόνια, για να έρθω ξαφνικά ουρανοκατέβατη. Το συνηθίζω. 

Επειδή κάποιοι αναρωτιούνται τι χαρακτήρας είμαι, τους ενημερώνω πως αυτοί οι πέντε άνθρωποι που με μεγάλωσαν, η ελληνική παραδοσιακή οικογένεια, φρόντισαν να μου δώσουν πολλές προσλαμβάνουσες απο βρεφική ηλικία. Συνεπώς την ηθική και τις αρχές σε όλα τα επίπεδα της ζωής, τις θεωρώ αυτονόητες συνθήκες και ανευ διαπραγμάτευσης. Και δεν είναι τυχαίο που όσοι/ες με γνωρίζουν πραγματικά με αποκαλούν με ονόματα αγωνιστών του 1821 ή άλλα παρατσούκλια που ακούω κατά καιρούς όπως Λοχαγός, Μάγκας, Τσολιάς, Καραισκάκης κτλ.. 

Όμορφες υπάρχουν πολλές και πουλιούνται κυριολεκτικά σε φυσικά και ψηφιακά περιβάλλοντα με το τσουβάλι, όπως πουλιούνται τα μπακίρια στα παζάρια.. Περάστε περάστε, εδώ το καλό μπακίρι, με τη σέσουλα αγοράστε! Αγοράστε σήμερα δωρεάν, πληρώστε αύριο χρυσάφι! Και εδώ ακριβώς αναρωτήθηκα Μπορεί το μπακίρι να γίνει χρυσός; ή και το αντίστροφο, μπορεί ο χρυσός να γίνει μπακίρι; 

Ασφαλώς και όχι, είναι η απάντηση. Ό,τι χρώμα και να βάψεις το bakiri, θα παραμένει bakiri και η αξία του θα παραμείνει μπακιριού. Θα πρέπει να είσαι επιεικώς τρελός, για να πιστεύεις πως θα καταφέρεις να μετατρέψεις ένα μπακίρι σε χρυσό. Και εαν δεν είσαι τρελός, είσαι σίγουρα αυτοκαταστροφικός. 

Σύμφωνα με τον Christopher Lasch στο βιβλίο του The Culture of Narcissism/ Η Κουλτούρα του Ναρκισσισμού (1979), η προπαγάνδα των προϊόντων, χρησιμεύει στη διαφήμιση όχι τόσο για να διαφημίσει προϊόντα, όσο για να προωθήσει την κατανάλωση ως τρόπο ζωής (Παπαθανασόπουλος 2007: 307). O Nelson αναφέρει πως η διαφήμιση μεταβιβάζει ζωτικής σημασίας πληροφορίες, μέσα απο την προβολή ενός επώνυμου προϊόντος. Οσο περισσότερο διαφημίζεται ένα εμπορικό προϊόν, τόσο περισσότερο ο καταναλωτής είναι πιθανό να θεωρήσει, ότι είναι μια καλύτερη αγορά. Με απλά λόγια ο καταναλωτής πιστεύει ότι η ποσότητα των διαφημίσεων δίνει στους καταναλωτές μια ένδειξη ως προς τα ποια προϊόντα είναι νικητές και ποια εμπορικά σήματα είναι ηττημένοι. Τα καλύτερα επώνυμα προϊόντα έχουν περισσότερα κίνητρα για να διαφημιστούν απο τα φτωχότερα, ενώ η βασική λειτουργία της διαφήμισης είναι η ενημέρωση (Παπαθανασόπουλος 2007: 306).

Ο μόνος τρόπος για να ξεχωρίσει συμβολικά κανείς στις μέρες μας τα υλικά αγαθά είναι μέσω της εικόνας, του κειμένου και του συστήματος αξιών που πλαισιώνει τη φίρμα. Και οι φίρμες ενέχουν πλέον μια νέα ψυχολογική σημασία για τους καταναλωτές. Η δύναμη της φίρμας έχει επαναδιατυπωθεί (Παπαθανασόπουλος 2007:507). Σε μια ώριμη αγορά, που η ζωη των ανθρώπων απο υλική άποψη είναι κορεσμένη, η έμφαση στη λογική προσέγγιση που πουλούσε προϊόντα παρέχοντας στους καταναλωτές αιτιολογία για να αγοράσουν, δεν ειναι πλέον υποστηρίξιμη (Παπαθανασόπουλος 2007:506). Οι διασημότητες προσθέτουν αξία στη φίρμα. Είναι άμεσα αναγνωρίσιμες και αποτελεσματικές και προσεγγίζουν δύσπιστα ακροατήρια. Εως το τέλος του εικοστού αιώνα, εκτιμήθηκε ότι σχεδόν το 1/4 των διαφημίσεων που προβάλλονταν στις ΗΠΑ υποστηρίζονταν απο διασημότητες. Παρόλα αυτά ενώ ορισμένες φίρμες είδαν τις πωλήσεις να αυξάνονται, η ακριβής συσχέτιση της χρήσης των διασημοτήτων και των πωλήσεων είχε δυσκολίες στην καθιέρωσή τους. Σύμφωνα με τον Kaikati (1987) ενας κόσμος μπουχτισμένος απο διασημότητες, θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη διαφημιζόμενη φίρμα ή προϊόν. Η δόξα είναι μια ασταθής μεταβλητή, που οι διαφημιστές δυσκολεύονται να ελέγξουν. Η ''μπογιά της όποιας διασημότητας'' μπορεί να διαρκέσει λιγότερο, σπιλώνοντας το κύρος της φίρμας, ενώ διάφορες αρνητικές πληροφορίες για τη διασημότητα μπορεί να προσβάλλουν τη φίρμα (Παπαθανασόπουλος 2007:513).

Η φήμη θεωρείται το άθροισμα των αντιλήψεων που έχει το ευρύ κοινό για το εμπορικό σήμα, τις ενέργειες και τα προϊόντα μιας εταιρείας. Αποτελεί πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της εταιρείας και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του προϊόντος, έναντι των ανταγωνιστών. Σημαντικό αποτέλεσμα της καλής φήμης μιας εταιρείας, είναι η ενίσχυση της πίστης των καταναλωτών (Munteanu Claudiu-Catalin et all., 2014: 58-9). Επιπλέον η σταθερή φήμη της επωνυμίας έχει τη δύναμη σε καταστάσεις κρίσης και άλλων αρνητικών γεγονότων, να θωρακίσει τη φίρμα απο δυνητικά επιβλαβείς επιπτώσεις στην καθαρή της αξία, μέσω της μείωσης καχυποψίας, εκνευρισμού και σκεπτικισμού των καταναλωτών (Munteanu Claudiu-Catalin et all., 2014: 63). Απο την άποψη του marketing τα δυνητικά επιβλαβή προϊόντα και υπηρεσίες θεωρούνται αδιαμφησβήτητα τα παραδείγματα ανεύθυνης συμπεριφοράς (Munteanu Claudiu-Catalin et all., 2014: 69). Η φήμη είναι εξαιρετικά δύσκολο να θωρακιστεί δεδομένου ότι δύο στις τρεις εταιρείες παγκοσμίως εχει βιώσει τουλάχιστον μια κρίση μεσα στην τελευταία πενταετία. Τα ΜΚΔ (Μεσα Κοινωνικής Δικτύωσης) έχουν μεταβάλλει πλήρως την ταχύτητα διάχυσης της πληροφορίας. Γιαυτό το λόγο οι εταιρείες καλούνται να είναι σε ετοιμότητα με επικαιροποιημένο πλάνο διαχείρισης κρίσεων, στρατηγικές συμμαχίες και σχέσεις εμπιστοσύνης με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Ο πελάτης και το κοινό μπορούν να συγχωρήσουν το λάθος αλλά δεν συγχωρούν το ψέμα, τη συγκάλυψη και την ανευθυνότητα. (Marketing Week 2020. Eτοιμότητα, συμμαχίες και τεχνολογία απέναντι στο worst case scenario. Τχ.1596: 16-8). Ο ρόλος των φίλων και συγγενών στη διάδοση της επωνυμίας είναι σημαντικός. Έρευνες εχουν δείξει ότι η διάδοση απο στόμα σε στόμα σε συγγενικό και φιλικό περιβάλλον, επηρεάζει σημαντικά τη λήψη αποφάσεων αγοράς και μέσα απο τα ΜΚΔ (Kavoura et al., 2014:305). 

Τα χρυσά κοσμήματα, ρολόγια, δαχτυλίδια, περιδέραια και άλλα πολυτελή προϊόντα αποτελούν τύπους αγαθών που διεγείρουν τα βαθιά συναισθήματα και τις επιθυμίες των αναγνωστών . Οι marketers αποκαλούν αυτά τα προϊόντα υψηλής συγκίνησης ή υψηλού ορθολογισμού. Το χιούμορ στη διαφήμιση για αυτα τα προϊόντα αποφεύγεται, γιατί  μειώνει την απαραίτητη αξιοπιστία για την πώλησή τους (Παπαθανασόπουλος 2007:629). Στη διαφήμιση πολλές είναι οι καταχωρίσεις με κοσμήματα και επίδειξη χρυσού, μαργαριτάρια και διαμάντια. Απο τις πολλές εικόνες πολυτελών μετάλλων και κοσμημάτων, το ξεφύλισμα ενός περιοδικού είναι ένας αισθητικός θησαυρός χλιδής. Τα αντικείμενα αυτά έχουν μια ιστορική σχέση με την οικονομία και την παραδοσιακή ελίτ. Ο χρυσός γοητεύει τους ανθρώπους επι αιώνες.  Αποτελεί τη βάση των δυτικών νομισματικών συστημάτων και απολαμβάνει τη συμπάθεια των ελιτών απο το 2500 π. Χ. Σήμερα ο χρυσός είναι λιγότερο πιθανό να προβληθεί ως ακριβό κόσμημα και περισσότερο ως δείκτης σταθερότητας και παράδοσης.  Η διαφήμιση του χρυσού και άλλων ευγενών μετάλλων προσφέρεται σαν κάτι που θα διατηρηθεί στο χρόνο και θα συμβάλλει στον κόσμο της τελετουργίας. Για παράδειγμα μια διαφήμιση για χρυσό προσκαλεί τους αναγνώστες να αποτυπώσουν τις συγκινήσεις τους πάνω στο μέταλλο, όπως ενα ζευγάρι με ένα φιλί, χαράζει μια στιγμη πάνω στο χρυσό που θα ζήσει για πάντα. Το μέταλλο δείχνει πως να κάνετε την ευτυχία αθάνατη και πως να γινει μια στιγμή σημείο αναφοράς. Αυτές οι εκκλήσεις μπορούν να θεωρηθούν νοσταλγικές, διότι κάποια στιγμή που η ανθεκτικότητα των σχέσεων είναι σποραδική  και ρευστή, το μέταλλο μιλά για τη δύναμη της διάρκειας. Ο χλευασμός των παραδοσιακών συμβόλων της πολυτέλειας φθείρει τη σοβαρότητα και τη σημαντικότητά τους (Παπαθανασόπουλος 2007:630-33).

Εκείνοι που χρησιμοποιούν κλασσικά προϊόντα τονίζουν ενα γούστο, που δε συγκινείται απο τις ιδιοτροπίες της μόδας. Το Tiffany's μιλά για το ύφος του ως κλασσικό στη σύλληψη και την τέχνη. Το Rolex είναι απόδειξη μόδας αλλά και άτρωτο απο τη σκόνη, το ρύπο και το νερό (Παπαθανασόπουλος 2007:648-9). Αρκετές διαφημίσεις στρέφουν την προσοχή του θεατή απο την επιφάνεια στο βάθος των προϊόντων. Για παράδειγμα η εταιρεία κατασκευής ρολογιών Piaget χρησιμοποιεί το σύνθημα πέρα απο το ύφος η συγκίνηση, ενώ τα ρολόγια της Wenger μας ζητούν να κοιτάξουμε πέρα απο το όμορφο πρόσωπο του ρολογιού, στην καρδιά και στην ψυχή του. Το αντικείμενο βγαίνει απο τη σφαίρα της καθαρής εικόνας και γίνεται σημαντικό και συναισθηματικό (Παπαθανασόπουλος 2007:650 ).

Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω η διαφήμιση χρυσού και το σύστημα αξιών γύρω απο τη φίρμα, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεγμένα και προσεκτικά, για να καταφέρουν αύξηση πωλήσεων και ταυτόχρονα να μην θέτουν σε κίνδυνο τη φήμη και την αξιοπιστία της εταιρείας. Η παρόρμηση, η φιλαρέσκεια, και ο εγωισμός δεν είναι  προσόντα  επαγγελματία. Συνεπώς πριν ποστάρεις ή πριν προτείνεις κάποιον να ποστάρει, θα πρέπει να σκεφτείς το περιεχόμενο της ανάρτησης, ποιος το κάνει, πως το κάνει, και πολλά ακόμα, όπως και το που τοποθετείς το λογότυπο της φιρμας. Επίσης υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο,, το ίδιο το κοινό, να  αποστραφεί τις ινφλουέσες, και κατ'επέκταση και τη φίρμα που εκπροσωπούν. Και τότε, όταν θα αρχίσουν να σε βρίζουν τι θα κάνεις; 

Δεν πιστεύω να πιστεύεις, πως όλες τις γνώσεις και την εμπειρία, που κατέκτησα με διάβασμα και σκληρή δουλειά, θα στα παραδώσω μέσα σε ένα άρθρο; Όταν λέω σκληρή δουλειά, εννοώ σκληρή δουλειά. Και επειδή εμένα δεν με αγάπησε ποτέ κανείς, έμαθα απο άμυνα να μην παραδίνομαι και να πολεμάω παρέα με την αξιοπρέπειά μου, ακόμα και στα πιο επίπονα. Εκτός εαν η ζωή μου αποδείξει το αντίθετο, αλλά και πάλι..

Βιβλιογραφία 

Παπαθανασόπουλος Σ., Ουίλιαμ Λ., Στήβεν Κ., Σατ Τ., Ζακλίν Μ. (2007). Διαφήμιση και Επικοινωνία. Η κατανάλωση στην εποχή των μέσων επικοινωνίας. Επικοινωνία και Κοινωνία. Αθήνα. Εκδόσεις Καστανιώτη. 

Kavoura A., Stavrianea A., (2014). Economic and social aspects from social media's implementation as a strategic innovative marketing tool in the tourism industry. Technological Educational Institute of Athens. Procedia Economics and Finance 14 pp. 303-312.

Munteanu Claudiu-Cătălin, Florea Dorian-Laurenţiu, Pagalea Andreea (2014). The Effects of Faulty or Potentially Harmful Products on Brand Reputation and Social Responsibility of Business. The Bucharest University of Economic Studies, Romania Vol XVI • No. 35 pp. 58-72.

Νικολοπούλου Κ. (2020). Ετοιμότητα, Συμμαχίες και τεχνολογία απέναντι στο Worst Case Scenario. Marketing Week 5-18 Οκτ. 2020. Αρ. σελ. 16-18. Τεύχος 1596 

Υ.Γ. 1. Όσα χρήματα, ενέργεια και χρόνο να αφιερώσεις στη βελτίωση της όψης ενός μπακιριού, χρυσός δεν θα γίνει ποτέ. Εκ των πραγμάτων είσαι χαμένος απο ενάρξεως, μόνο που έπρεπε κάποιος φύλακας άγγελος πλήρως ανιδιοτελής να στο επισημάνει, δίνοντας μια ώριμη οπτική, διότι τι να κάνεις και εσύ άνθρωπος είσαι, και τα πάθη οδηγούν σε λάθη και στο τέλος αντί να εισπράττεις αύξηση πωλήσεων, θα πληρώσεις χρυσάφι για να διορθώσεις τα αδιόρθωτα, και όλα συνεχώς θα κάνουν ένα κύκλο γύρω απο το λάθος και ξανα και ξανά και ξανά, διότι η εμμονή, ο εγωισμός, η θρασύτητα και η πουτανιά δεν διορθώνονται (η πουτανιά στην ψυχή είναι η χειρότερη και σίγουρα δεν κρύβεται απο ένα έμπειρο μάτι, πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι) και το στόρι θα σέρνεται, όπως σέρνεται αρκετούς μήνες, και είναι μέχρι να σε πιάσουν τα νεύρα των εργοστασιακών σου ρυθμίσεων και του δολοφονικού βλέμματος και τότε δεν θα υπάρξει γυρισμός.. Εγώ πάντως με καθαρή συνείδηση, όπου και εαν βρίσκομαι, θα έχω προμηθευτεί μπυρίτσα και πατατάκια στο σακίδιο πορείας, για να δω τη συνέχεια της ταινίας, ελπίζοντας απο καρδιάς να μην γίνει θρίλερ για εσένα. 

Υ.Γ. 2. Βεβαίως θα υπάρχει πάντοτε και μεχρι έμπρακτης αποδείξεως του αντιθέτου, το ενδεχόμενο να έχεις γίνει πια ένα υποχείριο των νινιών, και σε αυτή την περίπτωση είσαι άξιος των επιλογών σου. Εδω κολλάει το καλή συνέχεια..

Υ.Γ. 3. Μην ξεχάσω τις γνωστές τοις πάσι επιστημονικές φράσεις, ''όπου υπάρχει πουτανιά, υπάρχει ρουφιανιά'', ''η πουτανιά και η ρουφιανιά δεν κρύβονται'', ''θέλει η πουτάνα να κρυφτεί και η χαρά δεν την αφήνει'', και το όλο στόρι σίγουρα δεν το έχεις καταλάβει ακόμα, αλλά εγώ εκπαιδεύτηκα να παρατηρώ, να ακούω και να καταγράφω. Και ξεκίνησα την καταγραφή απο τη ρουφιάνα της υπόθεσης, που έχει ποσοστά στην ''πώληση'' και παράλληλα σου ετοιμάζει την 'επόμενη σάρκα, ώστε να μην χάσει το κορόιδο καλοπληρωτή πελάτη. Ταυτόχρονα σου πουλάει εκδούλευση ''συμφέρουσας'' συνεργασίας και συλλέγει τα μυστικά και τις αδυναμίες σου, για να αποκτάει εξουσία επάνω σου. Τόση πουτανιά ψυχής και σώματος είχα χρόνια να δω.. 

Υ.Γ. 4. Σε περίπτωση που μέσα σε όλο αυτό το συρφετό ρουφιανιάς και πουτανιάς ξεχάστηκες, σου θυμίζω πως υπάρχουν ακόμα γυναίκες παλαιάς κοπής στην κοινωνία, που επιλέγουν το ήθος και την αξιοπρέπειά τους, και όταν περπατούν στο δρόμο, μέρα ή νύχτα, αποκαλούνται Λοχαγοί και λαμβάνουν στρατιωτικό χαιρετισμό απο το αντρικό φύλο. Και αυτό είναι, κατά την προσωπική μου γνώμη, το ωραιότερο κοπλιμένο και επίτευγμα μαζί. Έχει ένα ακριβό κόστος μοναξιάς, αλλα είναι αμελητέο μπροστά στην καθαρή συνείδηση. 

Υ.Γ. 5. Σας ευχαριστώ καλοί μου φίλοι για το σεβασμό και για τα καλά λόγια, για τη στήλη μου WomanPower. Αγωνίζομαι. 

© Αγγελική Γ. Πιτσόλη 

Γυναίκα, Αριστούχος Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών  

Επιστήμονας Επικοινωνίας, Ιδιωτικής Ασφάλισης και Πολιτισμού

21 Ιουλίου 2026 και αιώνια